Jawa czy sen?

 

Zaciszne Ustronie

 

Ktoś odkrył przypadkiem                                                                            

Zaciszne Ustronie,                                                                                                    

Odcięte od świata,                                                                                                      

Leżące na stronie.                                                                                                    

Z daleka od traktu,                                                                                                  

Z daleka od ludzi,                                                                                                             

Gdzie zmierzch tuli do snu,                                                                                            

A ze snu świt budzi.                                                                                                         

W promieniu mil kilku                                                                                      

Dosłownie nikogo –                                                                                                              

I świerszcze, i gwiazdy,                                                                                           

I nawet niedrogo.                                                                                                    

Piechotą ze stacji                                                                                                        

Dzień drogi wśród kniej,                                                                                              

Lecz za to swoboda,                                                                                                    

Że hej!

Odkrywca podskoczył,                                                                                        

Spakował walizki                                                                                                               

Lecz zanim wyjechał,                                                                                             

Osobie rzekł bliskiej:                                                                                          

„Znalazłem tu i tu                                                                                                  

Zaciszne Ustronie,                                                                                                   

Odcięte od świata,                                                                                                

Leżące na stronie                                                                                                       

Z daleka od traktu,                                                                                                  

Z daleka od ludzi,                                                                                                        

Gdzie zmierzch tuli do snu,                                                                                             

A ze snu świt budzi.                                                                                                          

W promieniu mil kilku                                                                                      

Dosłownie nikogo –                                                                                                  

I świerszcze, i gwiazdy,                                                                                                 

I nawet niedrogo.                                                                                                    

Piechotą od stacji                                                                                                        

Dzień drogi wśród kniej,                                                                                             

Lecz za to swoboda,                                                                                                     

Że hej!”

 Osoba nazajutrz,                                                                                                    

Pakując manatki,                                                                                                     

Posłała wiadomość                                                                                                         

Do pewnej mężatki.                                                                                                         

Że w tym i tym miejscu                                                                                               

Jest Ciche Ustronie,                                                                                                        

Odcięte od świata,                                                                                                     

Leżące na stronie.                                                                                                              

Z daleka od traktu,                                                                                                             

Z daleka od ludzi,                                                                                                       

Gdzie zmierzch tuli do snu,                                                                                          

A ze snu świt budzi.                                                                                                         

W promieniu mil kilku                                                                                       

Dosłownie nikogo –                                                                                                            

I świerszcze, i gwiazdy                                                                                                              

I nawet niedrogo.                                                                                                        

Piechotą ze stacji                                                                                                       

Dzień drogi wśród kniej,                                                                                              

Lecz za to swoboda

Że hej!

 Mężatka nazajutrz,                                                                                                           

Przy jakimś obiedzie,                                                                                                

Szepnęła dyskretnie,                                                                                                          

Że tu i tu jedzie.                                                                                                       

Ponieważ – zacisze,                                                                                                

Ponieważ – ustronie,                                                                                             

Ponieważ – odcięte,                                                                                                  

Ponieważ – na stronie,                                                                                           

Ponieważ - daleko,                                                                                                     

Ponieważ – bez ludzi,                                                                                           

Ponieważ – zmierzch tuli,                                                                                      

Ponieważ – świt budzi,                                                                                          

Ponieważ – w promieniu,                                                                                    

Ponieważ – nikogo,                                                                                                

Ponieważ – te świerszcze,                                                                                     

Ponieważ – niedrogo,                                                                                             

Ponieważ – piechotą,                                                                                            

Ponieważ – wśród kniej,                                                                                       

Ponieważ – swoboda,                                                                                                        

Że hej!

 I odtąd, kto tylko                                                                                                                

Coś o tym usłyszał,                                                                                                           

Brał lekki inwentarz                                                                                                              

I mknął do zacisza.                                                                                                   

Wysiadał na stacji,                                                                                                         

Dzień cały szedł drogą                                                                                                           

I szukał ustronia,                                                                                                          

Gdzie nie ma nikogo.                                                                                                    

Ustronia, gdzie można                                                                                                      

Bez wstydu, wygodnie,                                                                                                 

Zdjąć buty i krawat,                                                                                                             

A nawet zdjąć spodnie.                                                                                                

Gdzie cisza i nastrój,                                                                                                      

Gdzie ciałom jest lżej,                                                                                                  

Gdzie taka swoboda,                                                                                                          

Że hej!

 I tak po dniach kilku                                                                                                

Zniknęło ustronie,                                                                                                      

Odcięte od świata,                                                                                                       

Leżące na stronie.                                                                                                     

Odległe od traktu,                                                                                                              

Od zgiełku i ludzi,                                                                                                          

Gdzie zmierzch tulił do snu,                                                                                               

A ze snu świt budził.                                                                                                     

Gdzie było lirycznie                                                                                                               

I ślicznie, i błogo,                                                                                                               

Gdzie z trudem się człowiek                                                                                        

Mógł natknąć na kogoś.                                                                                                      

Gdzie nie szedł autobus,                                                                                    

Gościńcem wśród kniej,                                                                                              

Gdzie była swoboda,                                                                                                          

Że hej!

                           Ludwig Jerzy Kern. 1956

Trzecie życzenie Lema

 

Moje trzecie życzenie przewyższa nieziszczalnością, oba poprzednie. Były one w porównaniu z nim zwykłą dziecinadą.

Otóż życzę sobie otworzyć pewnego ranka oczy, aby przekonać się, że wszystko, co się mnie i światu przytrafiło od mojej matury, było sennym koszmarem. Wyśniłem drugą wojnę światową, obozy koncentracyjne, okupację Polski i innych krajów, „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”, konferencje rozbrojeniowe, Klub Rzymski, debaty atomowe, kryzysy, itp.

     Nic z tego nie zaszło, bo było tylko senną zmorą. Dlatego po przebudzeniu odczuję prócz ulgi także wstyd, żem przypisał ludzkości tyle zaciekłości morderczej i świństw. Jakże się zawstydzę, że mieli rację ci, którzy od dawna pomawiali mnie o mizantropię i sadystyczne cechy charakteru, które przejawiły się w moim śnie.

     Zarazem stwierdzę z radosnym wzruszeniem, że wszystko, czego uczyli mnie moi nauczyciele gimnazjalni o szlachetnej naturze człowieka, było najczystszą prawdą.

                                 Kraków, luty 1980.

 

P.S. – Stanisław Lem był Żydem. Urodził się we Lwowie w roku 1921. W czasie wojny przeżył okropne rzeczy. Śmierć zaglądała mu oczy wielokrotnie.

Sen Abrahama

I przebudził się Abraham w środku nocy i rzekł do swego syna jedynego Izaaka: - Miałem sen i głos Pana powiedział, że muszę poświęcić mego syna jedynego, wdziewaj więc swe gatki.

I zatrząsnął się Izaak i rzekł: - I coś ty na to powiedział? Mam na myśli … kiedy On tę całą rzecz postanowił?

- A cóż niby miałem powiedzieć – odparł Abraham – stojąc o drugiej nad ranem, w bieliźnie, przed Stwórcą Świata? Czyliż mogłem się sprzeczać?

- No dobrze, a czy On ci powiedział, dlaczego mnie chce na ofiarę? – zapytał Izaak swego ojca.

Ale Abraham rzekł: - Wiara nie zna pytań. A teraz zabieraj się i chodź, bo czeka mnie ciężki dzień.

I Sara, która usłyszała o zamierzeniu Abrahama, wzburzyła się wielce i rzekła: - A skąd ty możesz wiedzieć, że to był Pan, nie zaś, dajmy na to, twój przyjaciel, który lubi płatać różne figle. A Pan nie cierpi takich kawałów, bo cokolwiek uczyni, trafia to do rąk jego nieprzyjaciół, niezależnie od tego, czy uiścili oni opłatę pocztową.

I odpowiedział Abraham: - Ponieważ ja wiem, że to był Pan. To był głęboki, dźwięczny głos, dobrze ustawiony, a nie ma przecież na tej pustyni nikogo, kto mógłby zrobić tyle hałasu.

I rzekła Sara: - I ty chcesz dokonać tego bezsensownego czynu?

I odpowiedział jej Abraham: - Ależ oczywiście, że tak, ponieważ kwestionowanie słów Pana to najgorsze, co można by zrobić, zwłaszcza z punktu widzenia gospodarki państwowej.

Przeto wziął ze sobą Izaaka w miejsce przeznaczenia i przygotował go na ofiarę, ale w ostatniej chwili Pan wstrzymał rękę Abrahama i rzekł: - Jak mógłbyś taką rzecz uczynić?

I Abraham rzekł: - Ale Ty rzekłeś.

- Nieważne, co ja rzekłem – ozwał się Pan – Czy ty słuchasz każdego szalonego pomysłu, jaki ci tylko przyjdzie do głowy?

I zawstydził się Abraham: - No … nie całkiem …nie.

- Ja w żartach zaproponowałem ci poświęcenie Izaaka, a ty zaraz pobiegłeś to zrobić – wyjaśniał Pan.

I padł Abraham na kolana: - No tak, tylko że nigdy nie wiem, kiedy sobie żartujesz!

I zagrzmiał Pan: - Żadnego poczucia humoru. To nie do wiary!

- Ale czy to nie dowód, że cię kocham? To, że chciałem poświęcić jedynego syna dla twej zachcianki?

I rzekł Pan: - To dowodzi tylko tego, że niektórzy ludzie gotowi są wykonać każde polecenie, choćby nie wiem jak głupie, jeśli tylko wydaje je dźwięczny, dobrze postawiony głos.

I na tym kończąc, nakazał Pan Abrahamowi udać się na spoczynek i zgłosić się do niego jutro. 

                                                                 Woody Allen